Ἀοριστίες

Ὁ Βούδδας εἶχε ἀπαγορεύσει στοὺς μυημένους τῆς Σάνγκα, τῆς μοναστικῆς τάξης ποὺ ἵδρυσε, τὴν ἐνασχόληση μὲ διάφορα μεταφυσικὰ ἐρωτήματα, π.χ. ἂν ὁ Κόσμος εἶν’ αἰώνιος ἢ ὄχι, ἂν ἡ ψυχὴ εἶν’ ἕνα μὲ τὸ σῶμα ἢ ὄχι… Τὰ ἐρωτήματα, ἐν τῇ οὐσίᾳ τους, θεωροῦσε πὼς δέν μποροῦσαν ν’ ἀπαντηθοῦν, ὅτ' ἦταν ἀοριστίες· θὰ λέγαμε, κατὰ τὴν πυρρωνική-σκεπτικὴ ὁρολογία: ἀνεπίκριτα [βλ. T. W. Rhys Davids, Πρώιμος Βουδδισμός, μτφ-πρόλογος-ὑποσημειώσεις: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐπιμέλεια: Κωνσταντῖνος Μ. Μάστρακας, Διορθώσεις, Ἀθήνα, 2018, σελ. 75-9, συμπεριλαμβανομένων τῶν οἰκείων ὑποσημειώσεων].

Ὁ Σακυιαμούνι (δηλαδή, ὁ σοφὸς τῆς φυλῆς τῶν Σάκυια) δέν ἤτανε κάνα κεμπελικὸ κάθαρμα, βεβαίως, πούριχνε νύχτα κι ὁμίχλη σὲ λογιῶν-λογιῶν ζητήματα κατὰ διαταγὴν μυστακοφόρου…  Ἦ τ α ν  σοφός… καὶ γνώριζε πὼς πολλά — τὰ περσότερα — δέν ἀπαντῶνται μὲ λόγια, ἀλλὰ  β ι ώ ν ο ν τ α ι  μὲ παιδεμὸ τοῦ ἀνθρώπου· ὅσο σπουδαιότερα, μάλιστα, τόσο ἐπισφαλέστερη ἡ κάθε ἀπάντηση κ’ ἐξίσου ἐπικίνδυνη ἡ ἐκφορὰ τοῦ ἐρωτήματος, καθότι, ἴσως, ὑπάρχῃ  μ ί α  ἐξήγηση, ἀλλά, βεβαιότατα, ὑφίστανται πάντα  χ ι λ ι ά δ ε ς  παρεξηγήσεις!.. [Βλ. Κωνσταντῖνος Μ. Μάστρακας, Θρύψαλα, Διορθώσεις, Ἀθήνα, 2015, σελ. 15.]

Ἔτσι, λοιπόν, ἡ μόνη ἀπόκριση σ’ ἐρωτήματα (ποὺ καθίστανται τοὐλάχιστον στομφώδη στὰ χείλη ἀστόχαστων ἢ ἄγουρων) ὀφείλει νάναι ἡ σιωπὴ τοῦ παραδείγματος, ἡ ὑπογράμμιση τῆς πράξεως κ’ ἡ ὑπενθύμιση τῆς ἄγρυπνης συνείδησης μές στὴ ροὴ τῆς ζωῆς. Ἀποκεῖ, κιόλας, θὰ πηγάσουν ἡ βαθεία ἐνατένιση κ’ ἡ κατ’ ἐξοχὴν θεωρία.

Οἱ δάσκαλοι, φαίνεται νὰ ὑπονοῇ ὁ Ἀφυπνισμένος, νὰ μή βιάζωνται ν’ ἀπαντήσουν τὰ ἐρωτήματα τῶν μαθητῶν τους· ἂς μοχθοῦν μαθαίνοντάς τους τί, πράγματι, ἔχουν τὴ δύναμη νὰ ρωτήσουν κι ὄντως ν’ ἀπαιτήσουν. Νὰ μήν προκάμνουν οἱ μαθητὲς νὰ ρωτήσουν τὴν ἕδρα γιὰ τὰ ἔσχατα· ἂς παιδευτοῦνε νὰ βιώσουν ἐπάξια τὸ ἄξιο τῆς ζωῆς τους…

καθιστός-βούδδας

Στὶς κατηγορίες: Στοχασμοί Φιλοσοφία
Μου αρέσει!     Κοινοποιήστε

Διαβάστε τὰ ἤδη ἐκδοθέντα τεύχη τεύχη τῆς Διέλευσης:

τ. 1   τ. 2   τ. 3   τ. 4   τ. 5   τ. 6   τ. 7   τ. 8   τ. 9  

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

Διέλευση: Προσωπικὸ ἱστολόγιο τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου
© 2015-8 Θεοδόσης Παπαδημητρόπουλος Ἐκδόσεις ΘΑΠ
-