Ἑρρῖκος Ἴψεν, «Γιὰ νὰ μ' ἐννοήσετε...»

σήμα-σειράς-ίψεν

[Τ' ἀποσπάσματα ἔχουν μεταφραστῆ ἀπ' τὰ Νορβηγικὰ στὴ σειρὰ Ἴψεν τῶν Διορθώσεων· ἀναγράφεται ἡ ἔκδοση κ' ἡ σελίδα. Διαβάστηκαν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς παρουσίασης τῆς σειρᾶς τὴ Δευτέρα 21/05/2018, στὸ Φιλολογικὸ Σύλλογο Παρνασσός.]

Ἀπὸ συνομιλία μὲ τὸν Felix Philippi (Ἰδού ὁ ἄνθρωπος, σ' ὅλα τὰ βιβλία τῆς σειρᾶς):

Γιὰ νὰ μ’ ἐννοήσετε [], πρέπει νὰ γνωρίσετε τὴ Ν ο ρ β η γ ί α! Ἡ μεγαλοπρεπής, ἀλλ’ αὐστηρή, Φύση [] κ’ ἡ ἀπομόνωση [] — οἱ [] κατοικίες ἀπέχουν μίλια μεταξύ τους — ἐξαναγκάζουν τοὺς ἀνθρώπους [] νάναι στοχαστικοί, [] μελαγχολικοί, ἐπιφυλακτικοί… [] Καθένας στὴν πατρίδα κ’ ἕνας φιλόσοφος! Κ’ οἱ μακρεῖς, σκοτεινοί χειμῶνες μὲ τὰ σπίτια κυκλωμένα ἀπὸ ἀδιαπέραστη ὁμίχλη..- μακάρι νάβλεπαν περσότερο τὸν ἥλιο!

 

Οἰκοδομικὰ σχέδια (λυρικὸ ποίημα –Διορθώσεις, τ.44, σελ. 1679):

Στὸ νοῦ μου φανερώνεται, σὰ σήμερα νάναι

τὸ βράδυ, ὅταν πρωτοδιάβασα γραφτό μου τυπωμένο:

Στὴν κάμαρα ἤμουνα καὶ μὲ μεγάλες τζοῦρες

καπνίζοντας ὠνειρευόμουν ἤρεμος κ’ εὐτυχισμένος: []

 

Θὰ χτίσω στὸν οὐρανό παλάτι -σ’ ὅλο τὸ Βορρᾶ νὰ λάμψῃ.

Δυὸ πτέρυγες θενάχῃ: ἡ μιά τους, μικρή -μεγάλη, ἡ ἄλλη.

Ἡ μεγάλη θάναι τὸ σπιτικὸ ἑνὸς ἀθάνατου ποιητῆ·

ἡ μικρή, γωνιὰ καλὴ γιὰ κάποιο κοριτσόπουλο… 

 

Νόμιζα πὼς ὅλα τους ἠταν σχεδιασμέν’ ἁρμονικά!

Κι ὅμως, πῶς καταντῆσαν νάναι τόσο διαφορετικά!

Σὰ λογικός γινηκε ὁ μάστορας, τὸ κάστρο μπάταρε:

ἡ πτέρυγα ἡ μεγάλη γίνηκε μικρή, καὶ ἡ μικρή, ἐρείπια…

 

Ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴ στὸν Κατιλίνα (σελ. 34):

Ἡ [] συμπεριφορά μου δέν ἀνταποκρινόταν στὶς [] ἐλπίδες τῆς κοινωνίας ν’ ἀνθήσῃ ἐντός μου ἡ ἀρετὴ τοῦ καλοῦ κἀγαθοῦ πολίτη… [] Ἐνῷ μαινόταν στὸ ἐξωτερικό μάχη τρομερή, ἐγὼ κατάφερα νὰ μπλεχτῶ στὸ ἐσωτερικό, σὲ [] διενέξεις μὲ τὴ μικρή κοινωνία [] -παγιδευμένος ἀπ’ τὶς συνθῆκες [] τῆς ζωῆς.

 

Ἀπ’ τὴν εἰσαγωγὴ στὴ Νόρμα (Διορθώσεις, τ.44, σελ. 1671-2):

Μιὰ μέρα, [] στὴν αἴθουσα τοῦ [] Κοινοβουλίου, [] καθὼς δέν ὑπῆρχε κάτι ποὺ νὰ κρατήσῃ τὴν προσοχή μου, ἄφησα τὴν Φαντασία μου ἐλεύθερη [] -στὴν κατάστασιν αἰωρήσεως μεταξὺ Πραγματικότητος καὶ Μή Πραγματικότητος []!..

Μοῦ παρουσιάσθη ἡ [] σκέψις: []

<Ἐδῶ,> ἡ Πεμπτουσία τῆς Ἀριστείας καὶ τοῦ Πολιτιστικοῦ Ταλάντου,.. [] ἡ Εὐφυΐα, [] ὁ Πατριωτισμός, ἡ Ἐλευθεροφροσύνη [] -ἐ δ ῶ, [] οἱ σπανιώτατες πραγματώσεις των ἐν τῷ Κόσμῳ· λ.χ. κάποια χροιὰ εὐφυΐας [], ἰσοπόσου εὐγλωττίας… [] Φυσικά, τὸ λυρικὸ χάρισμα  ἀ π ε κ α λ ύ φ θ η  [] καὶ ὠρθώθη γέφυρα μεταξὺ Ποιήσεως καὶ Πολιτικῆς!.. []

Ἐξαίφνης, κατενόησα:

Τὸ [] Κοινοβούλιο ἀποτελεῖ ταλαντοῦχο [] <λυρικό> θίασο!.. Δέν θὰ ἐπαναλάβω [] τὴν ἅλυσο τῶν ἐπιχειρημάτων ποὺ μὲ ὡδήγησαν σὲ αὐτό τὸ συμπέρασμα· γιατί, ποῖος, [] δὲν γνωρίζει τὴν μαγευτικὴ δύναμη τῆς Μουσικῆς, ποῖος ἀγνοεῖ ὅτι στὴ  Μ ο υ σ ι κ ὴ  δόθηκε ἡ ἁρμοδιότης νὰ κόβῃ, μὲ τὸ σπαθὶ τοῦ Ἀλεξάνδρου, τὸν Γόρδιο Δεσμὸ τῆς Σκέψεως καὶ νὰ μᾶς ἐκτινάσσῃ πέραν τῆς σπειροειδοῦς ἀτραποῦ τῆς Λογικῆς μὲ ταχύτητα φωτός;!. [] Ἐφόσον, μάλιστα, ἔχουν βιρτουόζους εἰς πᾶν ὄργανο <στὸ Κοινοβούλιον> — ἀπὸ τρομπέτες ὥς ταμποῦρλα καὶ τρομπόνια –, δὲ συναντοῦν τὴν ὅποιαν δυσκολίαν…

 

Ὁ τάφος τοῦ πολεμιστῆ, Α΄ σκηνή (σελ. 39):

Πρέπει ὁ ἄνθρωπος νὰ βλέπῃ

καὶ ν’ ἀκούῃ τὰ πάντα μόνο μὲ τὶς  ἔ ξ ω  αἰσθήσεις;..

Δὲν ἔχει μάτια-ἀφτιὰ ἡ ψυχὴ ἡ  ἐ σ ώ τ α τ η

ποὺ μ’ ἐκεῖνα βλέπει-ἀκούει σωστά;..

Ἀλήθεια, καταλαβαίνω μὲ τοῦ σ ώ μ α τ ο ς τὰ μάτια

τὸ πλούσιο χρῶμα τοῦ τριαντάφυλλου·

ἀλλὰ μὲ τῆς ψ υ χ ῆ ς τὸ βλέμμα βλέπω μέσα

ὑπέροχο ξωτικὸ μὲ τὰ φτερὰ μιᾶς πεταλοῦδας…

ποὺ [] τραγουδάει []/ δίνοντας στὸ λουλούδι

τὸ ἄρωμα καὶ τὴ λάμψη []…

 

Ἡ ἀγριόπαπια, Δ΄ πράξη (σελ. 150):

Εἶναι χρήσιμο, κάπου-κάπου, νὰ βουτᾶς

στὶς σκοτεινές ἀβύσσους τῆς Ὕπαρξης.

 

Ἀπ’ τὸν ἐναρκτήριο μονόλογο τοῦ Κατιλίνα (σελ. 43):

«Πρέπει!.. Πρέπει!..» μοῦ φωνάζει μιὰ φωνὴ

ἀπὸ τὰ μύχια τῆς ψυχῆς καὶ θὰ ὑπακούσω! []

 

Κόλπα ταχυδακτυλουργικὰ καί… ὄνειρα τῆς νύχτας []·

μὲ τὸν ἐλάχιστο ἦχο ἀπ’ τὴ σκληρή πραγματικότητα

χ ά ν ο ν τ α ι  []…

 

Πέερ Γκύντ, Ε΄ πράξη, Ι΄ σκηνή (Ἡ ἀγριόπαπια, σελ. 187, ὑπ. 108.):

Κανένας… Κανένας ποὺ νὰ μ’ ἀφουγκράζεται στὸ χάος [];..

Στὴν Κόλαση κανείς;! Κανείς στὸν Οὐρανό;! []

 

Ἀπ’ τὸ λυρικὸ ποίημα Στὰ ὕψη (Ἡ ἀγριόπαπια, σελ. 82, ὑπ. 45.):

Στὴν ἔρημή μου τὴν καλύβα []

ἡ φωτιὰ [] καὶ τὸ τραπέζι,

[] ἡ ζωὴ στοὺς λεύτερους ἀγέρηδες

γιὰ τὶς δικές μου σκέψεις:

 

Ἀπὸ ἐπιστολὴ στὸν Ludwig Passagre (16/06/1880 –Ἰδού ὁ ἄνθρωπος, σ' ὅλα τὰ βιβλία τῆς σειρᾶς):

Ζ ω ή θὰ πῇ: μὲ δαίμονες νὰ πολεμᾶς

στὸ κάστρο τοῦ μυαλοῦ καὶ τῆς καρδιᾶς.

Π ο ί η σ η: νὰ φέρνῃς

στὸν ἑαυτό σου τῆς Κρίσεως τὴν Ἡμέρα.

 

Πέερ Γκύντ, Ε΄ πράξη, Ι΄ σκηνή (Ἰδού ὁ ἄνθρωπος, σ' ὅλα τὰ βιβλία τῆς σειρᾶς):

<Κι> ὡσότου κουραστῶ,

τὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας θὰ τηρῶ.

⟨Στὸν τάφο μου⟩ θὰ γράψουν:

ΟΚΑΝΕΝΑΣΚΕΙΤΑΙΕΔΩ

φίρλε-ίψεν-διέλευση

[Βάλτερ Φίρλε. Ἑρρῖκος Ἴψεν. 1888.]

Στὶς κατηγορίες: Ἑρρῖκος Ἴψεν Θέατρο Μεταφράσεις Πεζά Ποιήματα
Μου αρέσει!     Κοινοποιήστε
Διέλευση: Προσωπικὸ ἱστολόγιο τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου
© 2015-8 Θεοδόσης Παπαδημητρόπουλος Ἐκδόσεις ΘΑΠ
-