Ἡ πνευματικὴ συνομιλία

Τὰ μεγάλα πνεύματα συναντῶνται.

Ἀναντίρρητα· ἀποτελεῖ σχεδὸν ἀξιωματικὴ διατύπωση στὴν Ἱστορία τοῦ Πνεύματος.

Ποῦ, ὅμως, πότε κ' ὑπὸ ποῖες συνθῆκες κατορθώνεται τούτ' ἡ συνάντηση;..

Σχεδὸν ποτέ στὸν ἴδιο τόπο κατὰ παράφρασιν τοῦ βιβλικοῦ οὐδεὶς προφήτης δεκτός ἐστιν ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ [Κατὰ Λουκᾶν, Δ΄ 24] – ἀκόμα καὶ γιὰ τὸν εὐαίσθητο συν-προφήτη…

Σχεδὸν ποτέ τὴν ἐποχὴ ποὺ δημιουργεῖ τὸ σημαντικὸ πνεῦμα ἤ, ἀκόμα κι ἂν συμβῇ τοῦτο, μιὰ παρεξήγηση συνήθως καταστρέφει τὴν ούσιαστικὴ ἐπικοινωνία.

Ἡ συνάντηση Γκαῖτε-Σίλλερ εἶναι μνημειώδης κυρίως λόγῳ τῆς σπανιότητας ποὺ τὴ διακρίνει.

Πῶς τότε τὰ μεγάλα πνεῦματα συναντῶνται;

Μέσῳ ἑνὸς ἄλλου τρίτου πνεύματος ἰσοϋψοῦς ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔντιμου, ἱκανοῦ κι ἀφοσιωμένου – μέσῳ κείνης τῆς  κ ρ ι τ ι κ ῆ ς  συνείδησης ποὺ ἑνοποιεῖ ἐντός της τὰ κατ' ἀρχὴν ἀσύνδετα κ' «ἐχθρικά» καὶ γίνεται τὸ ἀντηχεῖο τοῦ ἑνὸς δημιουργοῦ γιὰ τὸν ἄλλον.

Ἡ μεγαλύτερη ἀνοησία, πούχει ἀκουστῆ κυρίως ἀπ' τὴ ρομαντικὴ ἔξαψη τοῦ 19ου αἰώνα καὶ πέρα, εἶναι πὼς ὁ κριτικὸς ἀποτελεῖ λίγο-πολὺ ἕναν ἀποτυχημένο καλλιτέχνη ἤ, ἀκόμα χειρότερα, ἕναν εὐνουχισμένο καλλιτέχνη.

Ὁ κριτικός, ὅμως, εἶναι κατὰ τὴν παραπάνω διάσταση  δ η μ ι ο υ ρ γ ό ς – γεφυροποιὸς κι ἀρχιτέκτων ἄφταστος, καθότι συμβάλλει καταλυτικὰ στό «δέσιμο» τοῦ σκελετοῦ ὅλου μας τοῦ Πολιτισμοῦ. Ἐκεῖνος φτειάχνει τοὺς ἀρμοὺς καὶ καθιστᾷ τό «περιστασιακό» τῶν πολλῶν σύνολο ἄτμητο καὶ ζωντανὴ μνήμη ἑνὸς λαοῦ. Αὐτός ποιεῖ τὴν ἑνότητα μιᾶς παράδοσης.

Ὁπότε ὁ ὁρισμὸς τοῦ κατεξοχὴν κριτικοῦ πνεύματος, τοῦ Ἀριστοτέλη, περὶ τραγῳδίας, εἶναι ποίηση… Ἀκόμα κ' οἱ ἀρνητές του καθορίζονται ἀκριβῶς ἀπ' τὴν ἄρνησή τους, γιατὶ ὁ Σταγειρίτης ἔθεσε «τοὺς κανόνες τοῦ παιχνιδιοῦ»… Διαμέσου τῆς Ποιητικῆς συνομιλεῖ ὁ Αἰσχύλος μὲ τὸν κατὰ πολύ νεώτερό του Εὐρυπίδη.

γκαίτε-σίλλερ-βαϊμάρη-διέλευση

Τὰ κείμενα τῆς Διέλευσης θὰ δημοσιεύονται συγκεντρωτικὰ σὲ τακτὰ χρονικὰ διαστήματα στὶς Ἐκδόσεις τῶν Διορθώσεων.

[Ἄγαλμα τῶν Γκαῖτε καὶ Σίλλερ στὴ Βαϊμάρη.]  

Στὶς κατηγορίες: Κριτική
Μου αρέσει!     Κοινοποιήστε

Οἱ ἀναρτήσεις τῆς Διέλευσης στοιχειοθετημένες
ἐκδίδονται διμηνιαῖα στὶς Ἐκδόσεις τῶν Διορθώσεων.

Διαβάστε τὰ ἤδη ἐκδοθέντα τεύχη:

τ. 1   τ. 2   τ. 3   τ. 4   τ. 5   τ. 6   τ. 7   τ. 8   τ. 9  

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΓΓΡΑΦΗΤΕ ΣΤΙΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Διέλευση: Προσωπικὸ ἱστολόγιο τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου
© 2015 Θεοδόσης Παπαδημητρόπουλος Συνεργάτης τοῦ περιοδικοῦ Διορθώσεις
-